Türkmen Aile, Aşiret, Oymakları,Boyları,Kolları ( 7 )

* Av. Sadun Köprülü

29- Karakeçili  oymağı:

Irak’ın kuzeyinde ve Türkiye’nin birçok yerinde tanınan bir Türkmen oymağı olarak yedinci çağda bölgeye yerleşerek, İkinci Sultan Abdülhamit’in bu oymaktan olarak bir Türkmen oymağındandır. Kırıkkale, Adana, Kırşehir, Çorum, Van, Diyarbakır, Şanlıurfa, Gaziantep şehirlerinde bu oymak günümüzde bulunmaktadır. Ve Irak’ın güneyin, orta kesiminde İnzi,İnezi, Enezi diye tanınmaktadır bu oymak, Suriye, Lübnan, Filistin ve birçok Arap devletlerinde bulunarak büyük Osmanlı Devletinin kurucularından bu Türkmen aşireti sayılmaktadır.

30-Davida- Davudi oymağı:

Türkmen oymaklarından Atçekenler at beslemeyle tanınarak Anadolu’nun güneyi Kahramanmaraş bölgesinde yaşamaktadırlar. Miladının on altıncı çağında ekonomik dolaysıyla, İran Kermanşah, Zahav bölgesine yerleşerek, sonradan ataları Hakkı Süleymaniye, Kerkük şehrine yerleşerek, her bir bakımdan her türlü yardım Osmanlılardan almışlardır.

31-Delo oymağı:

Türkmen Afşar, Avşar oymağından, Şam da sora İran’a yerleşerek Şirin Saray çevresinde Davida oymağı ile bir türlü baskı siyasi, ekonomi nedenlerden dolayı yerleşmişlerdir, günümüzde, İran, Hanekın, Nefithane bölgesine önceki çağlardan beri yerleşmişlerdir.

32-Baban oymağı:

Büyük Azeri Türkmen oymaklarından olarak büyük babaları kendi toprağı yeri olan Azerbaycan ülkesini bırakarak, on altı çağlarda Irak’a yerleşerek, Baba, Bab, Baban yeni senin baban diye tanınmıştır, büyük babadan sonra bu deyim günümüzde Baban diye adlandırılmıştır, bugün Baban diye söylenen Baba oymağı Kürtleşerek Süleymaniye, Kifri köylerinde, Kerkük, Azerbaycan, Türkiye’de yaşamaktadırl ar ve birçok Babanlar aşırı olarak kendilerini Türkmen saymaktadırlar.

33-Cermondi oymağı:

Türkmen oymağı olarak, Moğol boyundan Kara Ulus oymağındandır, günümüzde kaynaşma ilgilenme nedeniyle bir bölümü Kürtleşmişlerdir,  Cermondi oymağı bu gün Hanekın, Kızlarbat, Mendili, İran’a yerleşmişlerdir.

34-Melik şah oymağı:

Melik Şahı bir Türkmen oymağından olarak bölgede kalarak Selçuklu Sultan Melik Şah Alp Arslan oğlu Toğrul bek oğlu olarak, Hanekın, Mandalı, Kızrabat, Kazaniya yaşayarak, Türkçe konuşmaktadırlar bir bölümleri baskılar nedeniyle Kürtleşmişse de Türk kimliklerini savunmaktadırlar.

35-Vendi oymağı:

Büyük Türkmen oymağı olarak, komitan Vend Yusuf oğlu Uzun Hasan oğlunun oymağı sayılarak Türkmen Akkoyunlu devletinin korutucularındandır, Hanekın bölgesinde Vend ırmağı adına bağlıdır Vendiler, Vindeviler, Vind evi Türkmen oymağı günümüzde Kifri, Hanekın, Kerkük, Divaniye, Mandalı, Basra, Bağdat’ta yerleşmişlerdir.

36-Dergezin, Dere gezenler, Dergezli, Dergeziye Türkmen oymağı:

 Irak’ın birçok yerinde bulunarak, bir bölümü Kürtleşeme, Araplaştırma politikasına uğrayarak, birçoğu Bağdat, Süleymaniye şehrinde yaşamaktadırlar, ayrıca Kerkük şehrine bağlı Tazehurmatu ilçesinde yoğun olarak dere gezenler, Dergeziler yaşamaktadırlar. Önceleri Süleymaniye şehrine bağlı Dergezin bölgesinde yaşamaktaydılar, geçmiş çağlarda Süleymaniye’ye bağlı 6 Türkmen köyümde yaşayarak, Tasloca’ya eskiden yerleşerek, bu bölgede Kürtleşmişlerdir.

37-Kakai oymağı:

Bektaşi boyundan olarak Dede diye tanınarak Bektaşi Dedeye bağlı olarak, Dede büyük kardeş demektir, bir bölüm Kakailer İran’a bağlı Şirin Saray ve Irak’ın Türkmen Hanekın ilçesinde yaşamaktadırlar, birçok baskılardan dolayı bu Türkmen oymağı Kürtleşmektedir.

Kakailer Kerkük, Dakuk/ Tavuk bölgesinde, İran, Azerbaycan Musul etrafı ve Türkiye’nin İzmir, birçok yerinde yaşamaktadırlar. Kakai, Kekevi, Kekem diye birçok yerde özellikle Azerbaycan’da kardeş söylenmektedir. Kakailar/ Dedeler Kendilerine bağlı özel şarkı, türküleri bulunmaktadır tanınmış Türkmen büyük şairi Hicri Dede, Bayram oğlu bu Türkmen oymağındandır.

38-Kızıl Hakan oymağı:

Bu Türkmen oymağı on beşinci çağın Karakoyunlu devletinden kalan bir Türkmen oymağıdır, uzun süre Kürtlerle yaşayarak, Kürtleşmiştir, günümüzde bu oymak Hanekın, Karahan arasında yaşıyorlar.

39-Türkmen Göran oymağı:

Zengene, Kakai, Davuda, Lek gibi Türkmen oymakları ile birleşerek, bir bölüm baskılarla birçoğu Kürtleşmişlerdir, bu oymaklar günümüzde Kerkük, Türkiye, İran, Azerbaycan, Musul, Tazehurmatu, Tavuk/ Dakuk, Erbil, Süleymaniye, Kifri, Altunköprü Türkmen topraklarında yaşamaktadırlar.

Ve birçoğunun Türkmen oldukları bilerek dillerini korumaktadırlar.

40-Türkmen Müftü oymağı:

Irak’ın birçok büyük şehirleri Bağdat,  Kerkük, Erbil, Musul şehirlerinde yaşayan tanınan bir Türkmen oymağındır, ayrıca Türkiye, Azerbaycan, İran dünya Türklerini yaşadığı topraklarda bu oymak yaşamaktadır, tanınan şahsiyetlerinden Mehmet Ağa Şah Nedir döneminde Mehadin kalesinin Müftüsü olarak 1743 Kerkük şehrini ablukası sırasında ve tarihinde 1760 Kerkük şehrinde yapmıştır tanınan Nakışlı minerali camisini Helvacılar çarşısında tanılmaktadır,

Erbil Türkmen şehrinde yaşayan Müftü oymağının birçoğu kendilerini Türkmen Sayarak, öteki kardeşlerde bir bölüm kendi çıkarlarından dolayı kendilerinin Kürt saymaktadırlar, dünyanın neresinde olursa olsun Müftü ailesi Bağdat, Musul, Erbil, Türkiye, Azerbaycan, Mısır, Suriye, Ürdün’de bulunarak tanınmış Türkmen oymağıdır.

41-Türkmen oymağı Lek:

Türkmen Lek oymağı Türkiye Van şehrinden bölgede çıkan savaş sonucu askeri olaylardan dolayı, yerlerini bırakarak İran’a yerleşmişlerdir, günümüzde Van Adana, Kozan, ve Türkiye’nin birçok yerlerinde, Irak’ta Erbil, Köy sancak, Taktak, Altunköprü, Kaya başı gibi bölgelerde bir bölümü  Kürtleşerek yaşamaktadırlar.

42-Halidi oymağı:

Türkmen oymağından olan Halidilar Amevi döneminde, en büyük komutan Halit Şatır atalarından Haccac Sakafı yanında birleşerek, Vasit bölgesinde yaşamışlardır, Farslara karşı durarak, bir söylentiye göre Türkmen komutanı Halit bek kotahta Rostam oğlu Halid oymağından olarak, 1690 yılında Osmanlı güçleriyle Namsa topraklarını boşatmıştır.

Halidi Türkmen Bayındır oymağının bir kolu olarak, Türkiye’nin Sivas şehrinde yerleşmişlerdir, Irak, Şam topraklarına geçmeden önce günümüzde Musul, Kerkük, Bağdat, Demoni, Kızlarbat, Kerkük’e bağlı Yahyava bölgesinde bulunmaktadırlar.

43-Vandavı oymağı:

 

Vandavı Türkmen oymağı olarak, m17 çağın başlangıcıyla, Türkiye’nin Van şehrinden Türkmen Kifri bölgesine yerleşmişlerdir, bir bölümleri ise Van dayı diye tanınarak, Diyala Mansuriya Adana Köyünde yerleşerek, Vandavı olmuştur, bu oymağın ilgileri dördüncü Sultan Muratla Anne tarafından yakınlığı nedeniyle bölgede Türkmen oymağı olarak tanınmıştır, bugün Vandavı oymağı Bağdat, Diyala, Divaniye, Hanekın, Mandalı, Kızrabat, Kifri birçok Türkmen yerlerinde bulunmaktadırlar.

44-Dağıstan oymağı:

Rusya Dağıstan bölgesinden Irak,  Arabistan, Urdun, Suriye, Filistin’e yerleşen büyük Türkmen oymağı on sekizinci çağda Osmanlı velisi Hasan Paşa sonradan Mithat paşa buyruğu ile ataları yerleştiği Diyala şehrine bağlı Deli Abbas, Mansuriya, Adana köy bölgesinde  çoğalmışlardır, 1870 tarihinde yiğitliklerinden dolayı,  vatana, toprağa millete içten bağlı oldukları için Osmanlı devletinde en önemli askeri görevlerini almışlardır, önde gelen liderlerinden 1916 tarihinde Kut ablukasında şehit düşen Halil Paşa Dağıstanı ve oğlu Gazı Dağıstanı 1948 tarihinde Filistin savaşının kahramanı Mehmet Abdulkadir Dağıstanı aşireti birçok yiğitler,  kahramanlar yetiren Dağıstan oymağı dünyanın her yerinde tanınmaktadır.

45-Karakol oymağı:

Büyük Türkmen oymağı olan Karakol Bayındırdan bir kol olarak, Uzun Hasan Bayındır döneminde ataları Karakoyunlu devletin kurmuşlardır, oymakta kendi adınadır Karakol oymağı on beşinci yüz yılda Anadul bölgesinden Irak’ın ortasında Bağdat çevresi Osmanlı velisinin karargâhına yakın, Kutta, Vasit şehrine yerleşerek, birçok nedenlerden baskılardan dolayı, bu Türkmen oymağı Araplaşmıştır,  ve birçoğu ise Türkmen milletine bağlık göstermektedirler bu Türkmen oymağı tüm Arap oymakları yanında baş, lider sayılmaktadır. Günümüze kadar her türlü baskılar nedeniyle Türkmen milletlerine sahip çıkmaktadırlar. Karakol oymağı Bağdat şehrinin Haraç pazarında Bektaşi Tekeleri tapınakları bulunmaktadır, Irak’ın birçok yerinde Karakol oymağı Türkmen yapıtları ile yoğun nüfusları ile Musul, Bağdat, Basra, Vasit, Yusuf iye, Latifiye, Mahmudiye, Aziziye, Seydiye, Diyala, Hanekın, Mandalı, Tikrit, Rumadı, Divaniye, Babil, Hilla da yerleşmişlerdir.

* Irak Türkmen Cephesi Eski Temsilcisi

Hakkında admin