Türkmen Aile, Aşiret, Oymakları,Boyları,Kolları ( 6 )

* Av. Sadun Köprülü

16-Muratoğlu, Muradiye Muratlı oymağı:

Bu Türkmen oymağı Bayat boyundan bir koldur. H. 932 (1526) yıllarında bölgede görünmüşler  dir, Kerkük bölgesinde Muradiye, Muratlı olarak geçmektedir, ayrıca bir köy olarak önceleri Tuzhurmatu ya bağlıydı, Muradlı adı tanınan bir bayat köyünde bulunuyor, Kerkük şehri ve Telafer ilçesi ile Tazehurmatu bucağında yaşayan Muratlı aileleri varlığını korumaktadır ve Türkiye’nin birçok köylerinde Muratlı oymağı bulunmaktadır ve Muratlı diye köylerde vardır, Türkiye’de Çorum şehrine bağlı Muratlı ilçesi bulunmaktadır.

17-Bacvanlu, Bacvan oymağı:

Türkmen oymaklarından olarak Bacvanlı ve Bacvan oymağı Bacnak yani “Bac alan demektir.

Bu oymak ve aileler Kerkük yöresinde Bacalan olarak geçmektedir. Ayrıca Bacvanlular İran bölgesinde bulunarak geçmişten Habur’dan, Ural dağlarından gelerek Musul şehrine yerleşerek, Şafii mezhebine bağlı olarak ve Irak’ta dağınık biçimde yaşamaktadırlar.

Günümüzde Diyala şehrine bağlı Bacalan ilçesi tam olarak Türkmen sayılmaktadır.

Ve Hanekın ilçesinde Süleymaniye, Köysıncak ilçesinde yaşayan bir bölüm Bacalan baskıyla Kürtleşmişlerdir.

Kerkük’te bulunan Bacalan aileleri Türkmen milletlerine bağlı kalmaktadırlar

Türkiye’nin Diyarbakır bölgesinde yaşayan tanınan bir Türk oymağıdır, Bacalan oymağını atalarından Abdullah Paşa Baç Alan birinci Sultan Mahmut tarafından Kermenşah, Hanekın bölgesinde idaresinde görevlenmiştir. Bacalanlar buğun Hanekın, Türkiye, Musul, Süleymaniye ve Irak’ın birçok yerlerinde bir Türkmen oymağı olarak tanınarak yaşamaktadırlar.   

Türkmen Bacavan oymağı: on altı çağda Musul şehrinin çevresinde hakanları Dönmez tarihinde 1594m ile birlikte kalarak Bacavan ili kurmuştur, sonrada Bağdat şehrine bağlanmıştır

 18-Ulus, Tatar, Tataran oymağı:

Türkmen boyundan olarak Tatar Türklerinden olarak bir bölümü Hamrin dağı Gökçen bölgesinde, başka bir bölümünde Kerkük’e bağlı Diyala şehri Karatepe köyünde yaşamaktadırlar ve Türkçe konuşmaktadırlar. Karatepe köyünde, Telafer ilçesinde Tatarlar, Tatlar diye varlıklarını sürdürmektedir, Ayrıca Diyala şehrine başlı Türkmen Mendili, Hanekın ve Kerkük’te Karaulus oymağı ile tanınan bir ilçe bulunmaktadır. Ve ayni bölgede Tatan köyü bulunmaktadır, Talefer bölgesinde Tatar adlı bir köyde bulunmaktadır.

19-Kara Ulus oymağı:

Moğol Türklerinden olan bu Türk oymağı çok yiğitlikle tanınarak 15 nci çağın başlangıcıyla Timurlenk döneminde doğu Türkistan bölgesinden Mandalı, Hanekın, Bedre Diyala, Kerkük şehrine yerleşmişlerdir, ayrıca Türkiye, İran Türklerinde izleri görünmektedir, oymağın büyüklerinden Hamit Şafi kendi dili Türkçeye bağlı kalmaktaydılar ve dilini savunarak uzun yıllar mücadele etmiştir.

20-Karaboğa oymağı:

16. Yüzyılda yaşayarak Karaboğa topluluğu önemli bir Türk oymağıdır. H. 932 (1526) yılında görünmüşlerdir, III. Murat döneminde tanınmışlardır ve Türkiye, İran, Irak Telafer bölgesinde bulunmaktadır.

21-Salihı, Salihıler oymağı:

Cemil oğulları oymağına bağlı bir oymaktır 16. yüzyılda varlığı görünmüştür bir Türkmen oymağıdır. III. Murat döneminde Musul’da, ve Kerkük’te yerleşmişlerdir. Salihiler, Kerkük’te yaşayan 3 büyük aileden oluşmaktadır. Ayrıca Diyale şehrine bağlı Kifri ilçesine Salihıye söylenirdir Ve Altunköprü ilçesinde Salihı bölgesi bulunmaktadır, ayrıca Türkiye’nin bir çok yerlerinde Salihılar bulunmaktadır, ve bir kasaba adıdır, bugün Salayı diye adlanan bir çok ve Kürtleşen bu oymak yüzde yüz Türkmen oymağıdır Diyalele bağlı Türk yerleşim arasında Salih Bey adında Salihı Türkmen köyü göz önündedir, Kerkük şehrinde Salihı oymağı ailesi büyük bir nüfuslu olarak milli mücadele  sürdürmektedirler öz be öz Salihılar her bir bakımdan Türkmen milletindendir,.

Diyarbakır bölgesinde yaşayan birçok Salihı oymağı  on yedi çağın başlangıcıyla Osmanlı Sultanların buyruğu üzerine ataları Salih Paşa ile birlikte, oğulları Emir, Zeynel, Ali, Kadir, Süleyman ve akrabalarıyla Irak’a girişleri ile Kerkük, Leylan, Altunköprü, Kifri, Kızlarbat, Hanekın, Mandalı ve Türkiye’nin birçok yerlerinde yaşamaktadırlar, bir bölüm Salihı oymağı kendilerini Kürt, Arap sayarsalar bile onlar yüzde yüz Türkmen’dirler.

22-Yağmur, Tatalu, Tatlu oymağı:

Halep Suriye’de bulunan Türkmen oymağı olan Yağmur oymağı beş kola ayrılmaktadır bunlardan Yıva boyu, bu oymak Sultan Kanunî döneminde 40 obadan oluşmaktaydı, Beğdili boyu ise Halep Türkmenleri arasında kalabalık büyük nüfusları bulunmaktadır,  Bu obalar arasında 25. sırada yer alan Tatalu obasıdır, Türkmen oymağından olan Tatalu Türkmen bölgelerinde tanınmaktadır.

23-Mavıllı, Mavili, Mavıllı (Mavili) oymağı:

Telafer’de yaşayan Türkmenlerdir. Mavıllı, Şii Bektaşi ya bağlı topluluk adıdır. Mavıllılar, Bektaşi kültürüne, görenek, geleneğine bağlı olanlardır, bu topluluk Türk kültürünün köklü motiflerini taşıyan bir Türk kimliğe sahiptir.  Mavıllılar Âşık edebiyatı halk müziğinde önde gelerek, göreneğine bağlıdırlar halk Türklerini şiirlerini iyice başarmaktadırlar, Mavıllar Telafer yöresinde önde gelen önemli bir Türkmen oymağıdır.

24-Sarıllı, Sarılı oymağı:

Oğuz boylarına bağlı olarak 14. yüzyılında Mehmet Saru Türkmen beyi Şehrizor’a hâkimi olmuştur\ ve 13. yüz yıllarında Erbil Atabeyi Muzaffereddin Gökbürü döneminde Saru kalesinde varlığın kurmuştur. Ahmet Saru’nun buyruğuyla Türkmen oymağının Sarulu diya tanınılmıştır günümüze kadar oymağın varlığını görünmektedir III. Murat döneminde adları geçmektedir. Sarılı oymağı Musul yöresinde Sünni mezhebine bağlı olmaktadır, 16 Eylül 1892 tarihli tutanak ile Sarılı Din eğitimli okullar açarak hoca tayin edilmiştir  ayrıca Musul ile Erbil arasındaki bir kaç köylerde Türkmen Sarılı oymağı Zap suyunun sağ ve sol kıyılarında yerleşmiştir ve Hızır diye tanınmışlardır, Verdek köyü çevresi Sarılılar yoğun olarak bulunmaktadırlar.

Ayrıca Şebeklerin yaşadığı köylerde Sarılılar yaşamaktadırlar. Kerkük’e bağlı Karatepe yöresinde Sarayliyye (Saraylı) adı ile tanınan oymaklardan söz edilmektedir, Sarılılar sosyal yaşantılarını sürdürerek dini ayinlerini, gelenek, göreneklerini yapmaktadırlar.

25-Serliye oymağı:

Musul şehrinin güneyinde bir Türkmen oymağıdır, Hakanları Mehmet Şah Sarlulu Şahrazor, Ravandoz, Kale dize Erbil Atabeği Muzaffer Gök boru önünden yedinci çağın başlangıcında kaçarak gölgesi Türkmen Erbil Atabeyliğine bağlanmıştır. Bu oymak Erbil, Musul’un birçok yerlerinde bir Türkmen oymağı olarak bulunmaktadırlar.

26-Yağcı oymağı:

Türkmen oymaklarından sayılarak H. 946 (1539) yılında Yağcı topluluğu diye görünmüştür. III. Murat döneminde bu topluluğun Seyit Ahmet Kethüda’ya bağlı oldular Yağcı Türkmen oymağı Musul, Telafer, Hanekın, Kazaniya ve Türkiye’nin İzmir şehrinde bulunmaktadır.

28-Zankana Oymağı:

Türkmen oymaklarından olan Zankana oymağı bugün bir türlü baskılarla Kürtleşmişlerdir, Azerbaycan’ın güneyi olan Zanknaya bölgesinden ayrılarak, Kifri, Erbil, Kerkük, Hanekın Türkmenelinde ve Türkiye, Azerbaycan topraklarında yaşamaktadırlar. Ve Muzeffer gökborunun oymağıdır öz be öz Zankana, Zengiler, Zenkiler Türkmen oymağıdır.

* Irak Türkmen Cephesi Eski Temsilcisi

Hakkında admin